چین , بلای جان جهان
گذشته چين
معجزه اقتصاد چين در شهرهاى درحال شكوفايى آن كشور كه همه به ديدار آنها مى روند نيست بلكه در روستاهاى آن است. چين در سال ۱۹۷۸ اصلاحات خود را با برچيدن كمون ها واعطاى يك قطعه زمين به هرخانواده روستايى آغاز كرد. در واقع زمين هاى مذكور به مدت پانزده سال براى كشت محصولات يك ساله و به مدت پنجاه سال براى كشت محصولات درختى يا باغى به روستاييان اجاره داده مى شود و آنان حق دارند براساس نظام -مسؤوليت خانوادگى - اجاره نامه هاى زمين را به ديگران واگذار كنند (بفروشند). اما در واقع همه روستاييان مى دانند كه زمين براى هميشه به آنان تعلق دارد و دولت در نظر ندارد آن را باز پس گيرد. برچيدن كمون ها موجب بهبود ساختار تشويقى يا انگيزشى شد و بدون آن كه هيچ سرمايه گذارى در آبيارى، كودهاى شيميايى، ماشين آلات، سموم دفع آفات، يا حمل ونقل انجام شود، در بازده كشاورزى چين جهش بزرگى رخ داد. فقط طى شش سال، از ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۴ بازده كشاورزى چين دوسوم افزايش پيدا كرد.
حمل چمدان هاى ديگران در فرودگاهها از ديدگاه كمونيستى كار مجازى تلقى نمى شد. خدمات به عنوان بخشى از نظام هاى استثمار فئودالى و سرمايه دارى محسوب مى شد. بايد يادآورى كرد كه ريشه هاى زبان شناختى واژه -خدمات- در زبان لاتين واژه هاى برده و بردگى است . در نتيجه، خدمات در نظام كمونيستى ارزشمند نبود، درآمارهاى كمونيستى به عنوان بازده يا توليد محاسبه نمى شد وعرضه آن بسيار كم بود . با احتساب آنچه در هرصورت در آنجا وجود داشت، اگر به بخش خصوصى اجازه داده شود كه خدماتى را ارائه كند كه كمونيسم اجازه ارائه آنها را نمى داد، بدون تقريباً هيچ نوع سرمايه گذارى ، شكوفايى ناگهانى در عرضه خدمات رخ خواهد داد.
كمونيسم سرمايه گذاريهاى گسترده اى انجام داده بود كه به دليل نظام هاى تشويقى ضعيف جبران نمى شد. يك هتل با سابقه، اگر مديريت وخدمات خوبى داشته باشد مى تواند به هتلى سودآور تبديل شود. با اصلاح عدم كارآيى صنعتى كمونيسم از طريق نظام هاى تشويقى بهتر، اغلب مواقع مى توان سرمايه گذاريهاى گذشته را به كمك سرمايه گذاريهاى بسيار اندك به بازدهى زياد رساند. نتايج آن تاحدودى شبيه تعبير پل هاى رود راين پس از جنگ جهانى دوم است. تعمير يك پل امكان بازگشت به توليد سرمايه گذارى قبلى را كه موجود است فراهم مى كند. اما اين يك جهش يكباره غيرقابل تكرار به بازدهى است. سرانجام مقدار سرمايه گذارى ضرورى براى تداوم بخشيدن به هرنوع ميزان رشد خاصى افزايش مى يابد.
با احتساب آنچه در بخش خدمات در حال رخ دادن بود، با اضافه كردن آنچه در بخش كشاورزى رخ مى داد و با بهبود مشوق ها در صنايع موجود، ميزان رشد دو رقمى كه چين در دهه ۱۹۸۰ گزارش داده است، بسيار قابل قبول به نظر مى رسد، اما قابل تكرار نيست.
اما در آمارهاى اقتصادى چين ميزان رشد بالا تكرار شد. اعلام ميزان رشد سالانه /۷% 9در دهه ۱۹۹۰ موفقيت چين را به شدت اغراق آميز جلوه مى دهد. با بررسى دقيق تر آمارهاى چين و متغيرهايى كه با رشد توليد ناخالص داخلى آن كشور همبستگى نزديكى دارند، مثل مصرف برق، ميزان رشد اشاره شده به ۴ تا ۵% مى رسد. اين نتيجه عالى براى كشورى بزرگ است اما اين مزيت را دارد كه نتيجه اى باوركردنى است.
اگر چين بتواند براى مدت يك قرن ميزان رشد ۵ درصدى توليد ناخالص داخلى را همراه با ميزان رشد ۱ درصدى جمعيت حفظ كند، به بالاترين ركورد براى ميزان رشد درآمد سرانه ـ ۴% ـ در درازمدت در طول تاريخ بشر دست پيدا خواهد كرد. ژاپن ركورد دار قبلى، توانست رشد درآمد سرانه اش را طى نخستين قرن توسعه صنعتى خود فقط به حد ۳% برساند.
ارقام اغراق آميز رشد چين در دهه ۱۹۹۰ بدين معنى نيست كه همه در پكن عمداً داده ها را افزايش مى دهند. مقامات محلى چين بسته به ميزان رشد منطقه خود پاداش و ارتقا مى گيرند. همين مقامات محلى دست اندركار محاسبه و گزارش آمارهاى اقتصادى محلى هستند. مقامات محلى ارقامى را گزارش مى دهند كه تصور مى كنند مافوق هاى آنان در دولت مركزى خواهان شنيدن آن هستند. چه كسى مى خواهد نخستين فردى باشد كه داده هاى منفى ارسال مى كند؟ آدم بايد قديس باشد تا در موفقيت هاى خود اغراق نكند و مقامات محلى چينى قديس نيستند.
دولت مركزى در پكن گاه گاهى برخى از مقامات محلى را به خاطر اغراق در عملكرد اقتصادى منطقه خود تنبيه مى كند تا كل نظام را نيمه راستگو نگه دارد. در سال ۲۰۰۱ تعداد ۶۰۰۰۰ مورد تخلف در شيوه هاى گزارش اعلام شده است و رئيس آمار مركزى آن كشور اقرار كرده است كه در سال ۲۰۰۱ به جز يك استان بقيه استانها ميزان رشد بيش از/۵% 8گزارش داده اند و او ميانگين آنها رابه/۳% 7 كاهش داد اما نگفت كه اين كار را بر چه اساسى انجام داد.
بخشهايى از اقتصاد چين آشكارا در حال شكوفايى است و بخشهاى ديگر به طور آشكار در ركود به سر مى برند.
هيچ كس منكر اين نيست كه اقتصاد مبتنى بر توليد صادراتى چين در حال شكوفايى است يا اين كه شهرهاى ساحلى بزرگ چين عملكرد بسيار خوبى دارند. صادرات چين به آمريكا طى پنج سال گذشته ۸۲% اضافه شده است و شكوفايى شهرهاى ساحلى آشكارا قابل مشاهده است. آنچه كمتر آشكار است وقايعى است كه در روستاها رخ مى دهد، جايى كه بيشتر چينى ها هنوز در آن زندگى مى كنند. وقتى ۷۳% اشتغال چينى ها در بخش كشاورزى است و ۸۰% مردم آن كشور در روستاها زندگى مى كنند، ميزان رشد ملى سريع مشكل است، مگر اين كه كشاورزى به سرعت پيشرفت كند اما پكن اقرار كرده است كه طى دهه گذشته بازده كشاورزى دچار ركود شده است. با عدم افزايش درآمدهاى ۸۰% جمعيت از لحاظ رياضى ميزان رشد ملى ۱۰ درصدى مستلزم اين است كه درآمدهاى ۲۰%
